Ehon nào phù hợp cho con - điều bố mẹ nên biết

19/09/2018

ehon-nao-phu-hop-cho-con-dieu-bo-me-nen-biet

NÊN CHỌN EHON NÀO PHÙ HỢP CHO CON - ĐIỀU BỐ MẸ NÊN BIẾT

1. Nên đọc cho con cuốn Ehon nào?

Hiện nay, có khoảng 30.000 cuốn sách dành cho trẻ em được xuất bản tại Nhật Bản, trong đó chỉ tính Ehon đã chiếm 7.500 cuốn. Với một số lượng lớn đầu sách Ehon như vậy thì các bố mẹ băn khoăn không biết nên chọn cuốn Ehon nào cho con mới tốt.

Chỉ tính riêng trong năm ngoái đã có 4.800 đầu sách cho trẻ em được phát hành, trong đó Ehon chiếm số lượng 2.300 cuốn. Tuy nhiên, một năm sau đó hầu hết những cuốn sách này không được trẻ em đón nhận nữa, cuối cùng những cuốn sách này không được tái bản thêm một lần nào nữa, đây chính là tình trạng trì hoãn. Trong hoàn cảnh này, tôi nghĩ rằng những cuốn Ehon đã tồn tại từ 10 đến 20 năm mang một sức ảnh hưởng to lớn.

“Chọn mua một cuốn Ehon đã được xuất bản lâu đời”, tôi nghĩ đây cũng là một cách để chọn được “Một cuốn Ehon khiến cha mẹ an tâm”.

Một cách nữa là cha mẹ có thể chọn từ các bài đánh giá Ehon và những danh sách Ehon khác nhau. Nhưng cách này có khá nhiều khó khăn. Vì những bài đánh giá trên các tờ báo và tạp chí thường hay tập trung vào các chủ đề mang tính nóng hổi nhiều hơn là những cuốn sách Ehon mà trẻ em ngày nay thích đọc. Khi tập hợp nhiều danh sách Ehon khác nhau, một cuốn sách Ehon như “Ơ!” đôi khi được chọn. Đặc biệt, có nhiều sách được để cử trong trong danh sách Ehon là những sách mà trang web đó đang muốn bán.

Trong tình huống này, tôi nghĩ là danh sách Ehon từ những thư viện công cộng tại địa phương có thể sẽ giúp ích. Chúng tôi đã biên soạn lại các danh sách từ nhiều thư viện công cộng tại Nhật Bản và từ đó chọn ra một số cuốn Ehon. Tôi nghĩ các bố mẹ có thể dựa vào đây để lựa được những “Cuốn Ehon an tâm”.

Chúng tôi đã tập hợp những đầu sách Ehon đã được xuất bản 20 năm trước.

                    

             1961                1962              1962                1963           1963

 

Những đầu sách Ehon được chọn lọc từ những thư việc công cộng

Khi gửi yêu cầu đến 54 thư viện trên toàn nước Nhật để xin thông tin về danh sách Ehon được đề xuất, chúng tôi đã nhận được 44 câu trả lời, trong đó 26 thư viện đã lập danh sách Ehon. Chúng tôi đã biên soạn rất nhiều cuốn Ehon được đề cử từ những danh sách như “Danh sách Ehon dành cho trẻ em”, “Sách thiếu nhi được đề cử” từ Thư viện trẻ em Tokyo, được cho là danh sách nổi bật nhất tại Nhật Bản ngày nay…

<TOP 5 cuốn Ehon được đón đọc nhiều nhất tại thư viện>

   1               

       Ookina kabu                  

 2.   

       Guri to Gura         

3.     

     Hara peko aomushi   

4.   

       Sanbiki no yagi no garagaradon  

5.   

   Moko moko moko

2. Chìa khóa trong việc đọc Ehon cho con

1) Hãy đọc sách bằng cả trái tim

2) Đừng dừng lại việc đọc để hỏi bất cứ câu hỏi nào.

3) Đừng yêu cầu trẻ đưa ra cảm nghĩ sau khi đọc. (Khi đọc xong, đứa trẻ đang chìm trong thế giới của cuốn truyện, đừng phá vỡ điều này)

4) Hãy đọc cả bìa của cuốn sách đến những trang sách trong đó, đọc những câu văn bằng cả trái tim. Tiếp tục đọc. Bất cứ ai cũng có thể làm được.

Không nên nói những câu như “Nhanh biết chữ đi nào”, “Con tự đọc cho mẹ nghe nào”, “Sau khi đọc xong hãy nói cảm nghĩ của con nhé”.

Ngược lại, nếu thật sự quan tâm trẻ, bố mẹ hãy suy nghĩ rằng “Đừng cho trẻ học chữ từ nhỏ”. Lí do là vì chữ viết chỉ là biểu tượng của từ ngữ. Trước hết, chúng ta cần “thu thập từ ngữ”. Để làm được việc đó, điều quan trọng là trẻ phải nghe được nhiều “từ đẹp”, “những từ mà trái tim cảm nhận được”.

Và điều quan trọng là cha mẹ hãy đọc cho trẻ nghe, đừng để trẻ tự đọc một mình. Những đứa trẻ đã biết đọc chữ sẽ chỉ đọc câu văn trong sách mà không nhìn tranh. Qua từng câu văn, bức tranh được miêu tả và đứa trẻ sẽ được dẫn vào thế giới tuyệt đẹp của câu chuyện. Vì vậy, khi trẻ chỉ tập trung nhìn chữ mà đọc thì khi đọc xong sẽ “Chả có cảm nhận gì”. Cha mẹ hãy coi trọng cảm nhận thật sự từ trẻ sau khi đọc nhé!

3. Lợi ích của việc đọc Ehon cho bé

1) Tăng tình cảm của cha mẹ và con

2) Giúp trẻ có cảm xúc phong phú

3) Trẻ nhận biết được nhiều từ vựng (Khả năng thu nhận từ ngữ chính là khả năng suy nghĩ)

4) Học được cách lắng nghe và quan sát mọi thứ

5) Nuôi dưỡng thói quen đọc sách

Thư viện Ehon theo độ tuổi:

+ Trẻ từ 0 - 1 tuổi

   

Cha mẹ có thể bắt đầu đọc Ehon cho con từ khi con được 6, 7 tháng tuổi. Đừng chú ý vào câu văn mà hãy cho trẻ xem tranh và nói chuyện với trẻ. Cha mẹ hãy cho trẻ được hưởng thụ giọng nói nhẹ nhàng, ấm áp, đầy tình yêu thương nhé. Điều đó sẽ giúp trẻ cảm thấy “an tâm” và có thể đi và giấc ngủ ngon. Hãy chọn một cuốn Ehon có tranh mang tính thẩm mỹ để vun đắp khả năng nghệ thuật của trẻ một cách tự nhiên.

+ Trẻ từ 1 - 2 tuổi

   

Vì thường được cha mẹ đọc Ehon cho nghe, trẻ sẽ dần có thói quen lắng nghe âm thanh của mọi người xung quanh. Ngoài ra, sau khi được hơn 1 tuổi trẻ sẽ bắt đầu hiểu những câu chuyện đơn giản. Sau khi thích ứng với sự thay đổi về thể loại sách, trẻ sẽ vui vẻ hơn khi đọc sách đấy. Nào bắt đầu đọc sách thôi.

+ Trẻ từ 3 - 4 tuổi

 

Ở độ tuổi này, trẻ sẽ có nảy sinh hứng thú với rất nhiều thứ. Trẻ sẽ quan tâm đến những thứ mang tính kích thích mạnh mẽ vì niềm vui chúng mang đến. Tuy nhiên, nếu cha mẹ cho trẻ tiếp xúc với những thứ quá kích thích (TV, đồ chơi ánh sáng, …) thì cảm xúc của trẻ sẽ trở nên không ổn định. Hãy đọc sách cho con nghe để trẻ có thể trải qua một ngày với cảm giác bình tĩnh. Lý tưởng nhất là trước khi đưa trẻ đi ngủ cha mẹ hãy đọc cho trẻ hai cuốn Ehon hoặc nhiều hơn nhé.

+ Trẻ từ 5 - 6 tuổi

Vào độ tuổi này, một số trẻ có thể đọc được chữ và có thể tự đọc được Ehon. Nhưng, khi mới bắt đầu trẻ không thể tự đọc và xem tranh được. Ehon là là thế giới câu chuyện mà trẻ sẽ bước vào sau khi nghe cha mẹ đọc và xem tranh. Hai khái niệm “Đọc câu văn rất thú vị” và” Xem tranh rất vui” có thể hoàn toàn khác nhau. Chữ cái biểu tượng cho từ ngữ. Trước khi học chữ, việc trang bị cho trẻ về “từ vựng” là một việc rất quan trọng. Điều quan trọng là trẻ phải biết “Nghe” và “Nói” trước khi biết “Đọc” và “Viết”. Trước khi trẻ vào lớp 2 và có thể tự đọc Ehon, cha mẹ nhớ chủ động đọc Ehon cho con nghe nhé.

 4. Việc đọc Ehon cho con là một quá trình "Lặp đi lặp lại"

Người lớn khi đọc sách ít khi nào đọc lại một quyển sách lần hai nhưng trẻ em thì lại rất thích việc này. Tại sao lại thế nhỉ?

Trẻ em cũng rất mong chờ được biết nhiều điều mới nhưng lúc nào cũng đối mặt với những thứ chưa biết, trẻ sẽ bắt đầu có cảm giác bất an, tự hỏi rằng “Điều gì có thể xảy ra đây?”. Ví dụ như khi đi nghe một buổi hòa nhạc, ca sĩ hát một bài hát mà bạn không biết thì bạn sẽ có cảm giác bỡ ngỡ. Trẻ em cũng đồng dạng như vậy. Thế giới xung quanh có rất nhiều thứ mà trẻ chưa biết, nếu nhìn thấy những thứ quen thuộc trẻ sẽ được an tâm. Việc xây dựng cảm giác an tâm trong cuộc gặp gỡ giữa trẻ và một thứ hoàn toàn xa lạ rất quan trọng.

“Khi đã biết kết thúc, bạn có thể an tâm cùng nhân vật chính đối mặt với nguy hiểm.”

Và vì trẻ thích trải nghiệm lại cảm giác vui vẻ khi đọc cuốn Ehon đó nên trẻ sẽ muốn đọc đi đọc lại nhiều lần để có cảm nhận cảm giác đó thêm nữa.

Đọc đi đọc lại một cuốn sách Ehon là đặc trưng của trẻ. Và chính vì vậy nên cuốn Ehon đó phải được mua về mà không phải đi mượn về.

Mỗi tháng hãy mua cho trẻ 2 - 3 cuốn Ehon yêu thích. Hãy dành cho trẻ một nơi để sách riêng ví dụ như một khu vực nhỏ trên giá sách của bố mẹ, hay kệ sách ghép hoặc đơn giản là một hộp các tông. Chất lượng và số lượng những cuốn sách trong kệ sách đó sẽ quyết định phương hướng đọc sách của trẻ và những cuốn Ehon đó cũng sẽ trở thành kho báu cuộc đời chúng.

5. Tầm quan trọng của Ehon

Tôi nghĩ những ai truy cập trang web này không ít thì nhiều đều có quan tâm tới Ehon. Nhưng tại sao Ehon lại quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ đến vậy? Nên chọn loại Ehon nào cho trẻ mới tốt?

Hiệp hội Y tế nhi khoa tại Hoa Kỳ đã đưa ra khuyến nghị vào năm 1999 “Trước khi trẻ được 2 tuổi bố mẹ không nên cho trẻ xem tivi”.

Năm 2003, Hiệp hội Y tế nhi khoa Nhật Bản cũng công bố về “Khuyến nghị về vấn đề trẻ em và phương tiện truyền thông” và kêu gọi bố mẹ giới hạn thời gian trẻ tiếp xúc với những phương tiện truyền thông (Tivi, video, trò chơi…).

Theo hiệp hội, trẻ nói chậm, thị lực không đồng đều, những trường hợp như vậy đã được báo cáo từ nhiều địa phương, và nổi bật là tại đa số những gia đình đó trẻ em đều được cho tiếp xúc với tivi và video trong khoảng thời gian dài.

Trong cuốn “Ima, kodomotachi ga abunai!” (Dịch tạm: Trẻ em bây giờ đang gặp nguy hiểm) của NXB Kokinsha, tác giả là ông Yasuo Tazawa, viện trưởng Khoa nhi tại bệnh viện Quốc gia Sendai đã nói rằng, “Não bộ của trẻ đang phải chịu những kích thích quá độ từ tivi, video. Từ đó sẽ gây ra hệ quả là trẻ không thể phát huy toàn bộ khả năng vốn có”.

Nhưng trên thực tế, có 70% những bà mẹ xem Tivi ngay cả khi đang cho con bú. Ngay bây giờ, bố mẹ cần ý thức được sự cần thiết của việc “Tắt tivi và nuôi dạy trẻ”. Trước khi nói với những đứa trẻ rằng “Tắt tivi đi con!”, bố mẹ hãy tạo dựng một môi trường gia đình thú vị hơn so với việc xem tivi. Để khi bố mẹ nói rằng “Đến giờ đọc sách nào”, bất cứ đứa trẻ nào cũng sẽ rời khỏi tivi và chạy đến.

Trong cuốn sách “Hoàng tử bé” có đoạn viết thế này. “Cháu rất yêu thương bông hoa hồng đó nhỉ, cháu đã dành rất nhiều thời gian để chăm sóc cho bông hoa mà”, đối với những đứa trẻ có một không hai, hãy dành cho chúng khoảng thời gian có một không hai “Nuôi dạy trẻ bằng chính đôi tay mình” bố mẹ nhé.

6. Về những câu chuyện cổ tích thời thơ ấu

Tương lai, tôi hy vọng rằng những cô bé cậu bé sẽ được nuôi dưỡng bằng trí tưởng tượng. Nhưng để làm vậy, trước đó những đứa trẻ phải được tận hưởng thế giới của những câu chuyện cổ tích thời thơ ấu.

Lứa tuổi hứng thú với việc đọc sách và lứa tuổi mà bạn nghĩ sẽ có hứng thú với việc đọc sách có sự khác nhau. Ví dụ như cuốn sách “Ookina kabu” (Dịch tạm: Gốc rau lớn), những trẻ từ 2 - 3 tuổi rất hứng thú với cuốn sách nhưng khi chúng ta tự đọc thì cảm giác như đang đọc sách của trẻ con lớp 1 vậy.

Nếu bố mẹ mua truyện cổ tích để đọc cho con thì 4 - 5 tuổi sẽ là lứa tuổi thích hợp, còn nếu để trẻ tự đọc sách thì độ tuổi tiểu học sẽ là những đối tượng thích hợp.

7. Bẫy từ những cuốn Ehon nổi tiếng 

Ehon nổi tiếng là “Những cuốn Ehon được tóm tắt từ những tác phẩm kinh điển”. Những tác phẩm hơn 500 trang dù rút ngắn lại và chỉ giữ những gì đầy đủ, thì nhìn qua ta cũng hiểu được đây chỉ là giản lược về cốt truyện của cuốn sách.

Cái được gọi là Ehon kinh điển là những bản được rút ngắn là khác xa so với bản gốc của nó. “Ehon kiệt tác” là “Những cuốn Ehon có cuốn sách gốc là những tác phẩm nổi tiếng”, hay nói cách khác là một phiên bản giả của cuốn sách gốc.

Nhưng xin bố mẹ hãy an tâm. Nếu trẻ lên lớp 5, lớp 6, thì những “Cuốn sách thật” đang chờ trẻ đấy.

Điều quan trọng là trước khi tận hưởng sách thật là trẻ đọc những cuốn truyện cổ tích trước, và trước khi đọc truyện cổ tích thì trẻ đọc những cuốn cổ tích thơ ấu. Thêm nữa là trước khi đọc cuốn sách cổ tích thơ ấu thì trẻ đọc Ehon trước.

Việc trải nghiệm những cuốn Ehon phù hợp khi bé đạt từng độ tuổi nhất định là lối vào cho cuộc sống đọc sách trong tương lai.

Những cuốn truyện cổ tích thơ ấu được đề cử:

                    

 

Trẻ em ai cũng được sinh ra với khả năng tiềm tàng thích đọc sách. Việc khả năng đó có nảy mầm, được chăm sóc, khai hoa được hay không qua việc cho trẻ đọc sách Ehon có quan hệ mật thiết với vai trò của bố mẹ.

Sau khi đã đọc với nhiều cuốn Ehon hay, thế giới những cuốn “Cổ tích nổi tiếng” nuôi dưỡng trí tưởng tượng đích thực đang đợi trẻ đấy.

Tôi đã đọc qua những những kiệt tác hơn 100 năm và đây là những cuốn tôi rất muốn cho trẻ con đọc.

Tuy là cái nhìn chủ quan nhưng đây đều là những cuốn sách cổ tích dành cho đối tượng từ tiểu học đến trung học.

      

Trước khi đọc những câu chuyện cổ tích, chúng tôi khuyến khích bạn nên đọc lại những cuốn cổ tích thơ ấu cùng con bạn.

Những đứa trẻ đã đọc những cuốn sách cổ tích thơ ấu sẽ có tính hiếu kì và trí tượng tượng phát triển, chúng có thể cảm nhận được sự thú vị của những cuốn sách.

Bài biết được dịch từ trang web: http://kosodatenavi.com/ehon_point.html

Tên gốc: 絵本選びのポイント

Viết bình luận