Trẻ thích một cuốn ehon như thế nào?

02/10/2018

tre-thich-mot-cuon-ehon-nhu-the-nao

TRẺ THÍCH MỘT CUỐN EHON NHƯ THẾ NÀO?

Tôi đã đọc cuốn sách “Kỉ niệm về Ehon, cảm xúc của trẻ”!

Trẻ thích một cuốn Ehon như thế nào nhỉ?

Góc nhìn về một cuốn Ehon của bố mẹ khác với góc nhìn của một đứa trẻ. Cũng vì vậy, bố mẹ khó mà tận hưởng cuốn Ehon ấy như trẻ con được.

Tôi là tác giả vẽ truyện Ehon cho trẻ, và tôi cũng đọc những cuốn Ehon dưới góc nhìn của một đứa trẻ 3 tuổi.

1. “Kí ức về Ehon, cảm xúc của trẻ” là cuốn sách như thế nào?

Tác giả của cuốn sách trước đó đã là thành viên của thư viện thiếu nhi ở Tokyo, bây giờ ông là giảng viên về Ehon tại trường đại học.

Ông nói “Đứa trẻ và cuốn Ehon có những bí mật mà người lớn không biết”, và yêu cầu sinh viên của mình viết bài báo cáo về đề tài “Cuốn Ehon tôi thích hồi nhỏ”.

Một bài tập phải viết dưới quan điểm một người lớn đã từng là trẻ con sẽ lí giải được sự khác nhau của suy nghĩ người lớn và trẻ nhỏ khi đọc Ehon.

Đây chính là câu chuyện đặc biệt của trái tim.

2. Ehon có phải công cụ để học tập?

Theo tác giả, nhiều người trẻ có suy nghĩ rằng “Đọc Ehon cho trẻ là để dạy trẻ học được điều gì đó”.

Có nhiều ý kiến cho rằng “Thật tốt nếu Ehon dạy cho trẻ được nhiều điều” hoặc “Sau khi đọc xong cuốn Ehon tôi muốn hỏi con xem con thấy nhân vật chính là động vật nào”…

Không có số liệu gì chứng minh rằng Ehon có thể “Dạy chữ”, “Dạy số”, “Hiểu được bao nhiêu về câu chuyện”… (?)

Thế nhưng, Ehon là tài liệu để bố mẹ tìm hiểu về kiến thức và khả năng đọc hiểu của trẻ. (trang 72)

Vì là một người minh họa tranh nên khi vẽ một cuốn Ehon, tôi luôn có suy nghĩ “Vẽ như thế nào để trẻ con cảm thấy thích thú với cuốn sách”.

Tuy nhiên, khi bố mẹ chọn sách cho con, họ thường quan tâm tới những cuốn sách Ehon mà họ nghĩ rằng “Cuốn sách này có vẻ sẽ giúp con học được… đấy nhỉ!”

3. Trẻ con trải nghiệm thế giới Ehon

Trong cuốn Ehon “Guri và Gura”, có cảnh mà hai nhân vật chính nhặt về một quả trứng khổng lồ và dùng nó để làm một chiếc bánh Pudding.

Tác giả đã thử đọc cuốn sách này cho lũ trẻ nghe.

Sau khi đọc cuốn sách, có vẻ có những trẻ hướng về tranh chiếc bánh Pudding và hếch mũi lên ngửi, còn có một số em liếm môi.

Dù một người trưởng thành có thích Ehon đến mấy thì khi đọc lời nói của Guri “Dùng đá đập vỡ quả trứng đi” thì họ sẽ lo rằng “Quả trứng vỡ rồi thì làm sao đây?”… và chắc rằng họ sẽ không ngửi thấy được mùi chiếc bánh Pudding. (Trang 44)

Ngược lại, những người lớn đọc cuốn sách từ xa cảm thấy rất mất kiên nhẫn với bức tranh và khung cảnh của cuốn sách.

Trẻ con sẽ nghe những “câu từ của cuốn Ehon” như nghĩa gốc của nó. Mỗi một từ đều làm chúng bật cười, cười lớn.

Điều mà một cuốn Ehon mang đến đối với trẻ nhỏ nó còn nhiều hơn là chỉ một cuốn sách. (Trang 44)

Theo tác giả, Ehon không chỉ là một cuốn sách tranh, mà còn là thế giới của những câu chuyện.

Trong suy nghĩ của mình tôi luôn coi trọng cảm giác của mỗi bức tranh mang lại.

Nghĩ kỹ thì, minh họa tranh cũng giống như giao tiếp. Truyền đạt cảm xúc.

Khi nhìn những hình vẽ minh họa, người ta sẽ có những suy nghĩ như “Ngọt ngào bông bông”, “Cái chảo nặng ghê”, “Lửa nóng quá”, “Mùi hương ngọt ngào”, chỉ khi cảm nhận được 5 cảm xúc cơ bản qua cuốn Ehon thì ý nghĩa cuốn Ehon mới sống dậy.

Nếu như vậy thì con tôi cũng rất yêu thích những cuốn Ehon có hình ảnh đồ ăn.

Nó hay chạm vào hình ảnh đồ ăn trên cuốn sách và cho vào mồm.

“Ngoàm ngoàm ngoàm… Ngọt ghê! Bố đang ăn mứt dâu đấy~!” Khi nói điều đó, cảm giác như mùi vị dâu tây đang tràn ngập trong miệng con trai tôi.

4. Trẻ con có thể tha hồ nô đùa trong thế giới Ehon

Trẻ cùng đồng hành với nhân vật  chính trong câu chuyện.

Sau khi đọc những cuốn Ehon nhiều lần, tôi thường thấy trẻ con nói những câu như “Aa mệt quá đi!”, “Khát nước quá”.

Trẻ con đã vui chơi trong thế giới của cuốn sách Ehon nên cũng bình thường thôi nếu trẻ cảm thấy mệt và khát. (Trang 53)

Sau khi đọc sách, nếu trẻ có những phản ứng như trên thì người đọc sẽ có nhiều lợi ích. (?)

Đây chính là cấp bậc trên của việc “Chìm đắm trong thế giới Ehon”, “Thực sự trải nghiệm thế giới Ehon”.

5. Thế giới đáng chờ đợi giúp mở cửa trái tim

Trẻ con được trải nghiệm những việc mình chưa làm được, những thứ không có xung quanh mình, chúng đang tìm kiếm một thế giới có thể thỏa mãn chúng.

Khi đọc một cuốn Ehon, trẻ sẽ cùng nhân vật chính trong đó tự do hoạt động, chạy chơi từ chỗ này đến chỗ kia…

Sau khi say sưa đọc xong cuốn Ehon, con thở ra và nói “A- thú vị quá đi!” với vẻ mặt đầy mãn nguyện. (Trang 69)

Ở nhà tôi thì con tôi hay nói “Đọc lại lần nữa đi!” sau khi đọc xong cuốn sách.

Trẻ muốn được trải nghiệm lại thế giới thú vị ấy thật nhiều lần, mùi vị - màu sắc – mùi hương… những trải nghiệm đầy phấn khích với những cuộc phiêu lưu.

Và người mẹ bận rộn sẽ ngạc nhiên nói “Lại nữa à!?”

Nhưng nếu một cuốn sách có thể mang đến cho trẻ nhiều trải nghiệm đến thế thì tốt nhất, bố mẹ hãy cố gắng đọc cùng trẻ thật nhiều thật nhiều lần nhé.

6. Đối với trẻ con, Ehon không phải kiến thức mà là trải nghiệm

Thành tựu to lớn nhất của cuốn sách này là làm cho người đọc nhận ra rằng đối với trẻ con, thứ chúng đạt được qua cuốn Ehon chính là những trải nghiệm.

Trẻ con không cần phải học những nội dung trong cuốn sách hay nhớ chúng theo những gì người lớn mong muốn (lược đi)

Khi gặp được cuốn Ehon yêu thích, trẻ con sẽ hấp thụ được rất nhiều ngoài sự tưởng tượng của người lớn. (Trang 74)

Dạy trẻ học số, chào hỏi, đi vệ sinh một mình…

Có nhiều cuốn Ehon nói về cách cư xử.

Cả tôi và bố mẹ tôi đều vô thức mà cầm những cuốn sách về nội dung đó.

Thực tế những cuốn sách này rất hữu dụng và tôi cũng nghĩ chúng sẽ có lợi trong sinh hoạt thường ngày.

Thế nhưng, tôi cho rằng ngoài những lợi ích trong việc học hay những mục đích của bố mẹ thì những cuốn Ehon thực ra có sức mạnh lớn hơn nhiều.

7. Dù không nhớ được kiến thức, trải nghiệm vẫn đọng lại

Nhân tiện, bạn có nhớ hồi bé mình thích cuốn Ehon nào không?

Theo những bài báo cáo của những bạn snh viên đại học thì họ thường phản ứng lại là “Ơ! Quái nhỉ!? Tôi nhớ là mình đã đọc rất nhiều nhưng thực ra lại chẳng nhớ được gì cả!”

Nhưng để viết được báo cáo, các sinh viên đều cố nhớ lại những cuốn Ehon.

Họ nhớ lại màu – cụm từ - bìa… trong những cuốn Ehon ngày trước.

Họ nhớ lại được sự háo hức, những suy nghĩ đẹp đẽ, giọng đọc thân thương của bố mẹ…

“Những kí ức hồi nhỏ, cảm giác, suy nghĩ, tưởng rằng khi lớn lên ta sẽ quên đi, thực ra chúng chỉ đang nằm ngủ say trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người” (Trang 23)

Chúng ta thường quên đi nội dung, chi tiết những cuốn Ehon khi lớn lên.

Tôi cũng quên hầu hết những điều đó, nhưng tôi nghĩ quên đi cũng không sao.

Háo hức – Cô đơn – Hồi hộp – Vui mừng – Mãn nguyện…

Dù không thể trực tiếp nhớ lại nội dung nhưng những cảm xúc, cảm giác, trải nghiệm mà cuốn Ehon mang đến đều không biến mất mà bén rễ trong tâm hồn mỗi người khi lớn lên.

Ehon, nghệ thuật được vẽ dành cho trẻ em, để trẻ em đọc cũng đều là những câu chuyện phải động đến trái tim.

Chắc chắn khi đọc xong cuốn sách này trái tim bạn sẽ cảm thấy ấm áp.

Bài viết được dịch từ trang web: https://7mori.net/picture-book/

Tên gốc: こどもは絵本をどんな風に楽しんでいるの?【絵描き目線で考える】